Psychologia a archetypy i osobowość człowieka
Psychologia a archetypy i osobowość człowieka
Autorem artykułu jest Vausti Veir
Psychologia i struktura archetypów jest fascynująca. Archetypy to – zgodnie z jungowską definicją – „czynniki i motywy, które podporządkowują pewne elementy psychiczne nadając im formy obrazów (trzeba je nazwać archetypowymi), i to zawsze w sposób rozpoznawany dopiero na podstawie uzyskanego rezultatu. Wyprzedzają one świadomość i przypuszczalnie stanowią strukturalne dominanty psychiki w ogóle.
Archetypy są kulturowymi odpowiednikami instynktów i „echem zdarzeń przedhistorycznych”. Można uznać, że tworzą głęboką warstwę nieświadomości zbiorowej. Świadomość ma z nimi tylko kontakt pośredni, m.in. przez przeżywanie treści snów czy mitologicznych znaczeń. Pod ich wpływem nieświadomość tworzy symbole, wyobrażenia i mity regulujące aktywność systemu psychicznego i społecznego pod kątem uniwersalnych praw zbiorowej homeostazy i rozwoju.
Archetypy – to także pewne wzorce zachowań, pojawiające się w sytuacjach granicznych. Jak pisze Estes, „u różnych ludów świata, nie wyłączając mieszkańców regionów okołopolarnych i zachodniej Afryki, spotykamy wierzenie, że człowiek dopóty nie może zacząć prawdziwego życia, dopóki jego dusza nie zrodzi ducha, dopóki go nie wychowa, nie wykarmi, nie napełni siłą. Według tych wierzeń dusza powraca potem do swego dawnego, dalekiego domu, a duch zaczyna samodzielne życie w świecie”.
Jung pisząc w swoich tekstach o psychologii o kształtowaniu osobowości stwierdza, że w procesie scalania osobowości człowieka „w rezultacie nie tylko rozszerzamy naszą świadomość, ale zyskujemy rzeczywistą niezależność – samotność człowieka wewnętrznie wolnego, który nie może zagubić się w kimś innym.”
W kontekście psychoanalitycznym więc taka droga do drugiego przez drugiego człowieka powinna się zakończyć odnalezieniem siebie.
Po latach pracy nad motywami uwięzienia oraz analizowania psychiki licznych mężczyzn i kobiet Estes stwierdza, że w czasie procesu scalania osobowości niemal każdemu człowiekowi przynajmniej raz zdarza się swego rodzaju „kradzież” – sytuacja graniczna. Niektóre osoby opisują to jako stratę jakiejś życiowej okazji. Postrzegają ją jako utratę miłości, braku przeżyć duchowych, osłabianiu poczucia własnego ja. Dla innych taką „kradzieżą” jest zakłócenie, przeszkoda czy przerwa w realizacji czegoś niezwykle ważnego: sztuki, miłości, marzeń, nadziei czy też załamanie się wiary w ludzką dobroć, niemożność samorozwoju, utrata honoru.
Przeważnie ta wielka „kradzież” nadchodzi z najmniej spodziewanej strony. Przytrafia się kobietom z tych samych przyczyn co w baśni – z powodu naiwności, braku przenikliwości, niezdolności do przejrzenia intencji innych, nieumiejętności przewidywania, lekceważenia ważnych wskazówek z otoczenia, a także dlatego, że los bardzo często spowija swoje nauki we mgłę niejasności. Te z kobiet, które pozwoliły się w ten sposób ograbić, nie są złe ani głupie. Nie weszły także na złą drogę. Brakuje im tylko doświadczenia albo popadły w coś w rodzaju psychicznej drzemki.
Pomyłką byłoby sądzić, że taki stan może się przytrafić tylko osobom młodym wiekiem. Może on się przytrafić każdemu, niezależnie od wieku, przynależności etnicznej, studiów i wykształcenia czy nawet dobrych intencji. Jedno jest jednak pewne, że takie wydarzenie w jakiś tajemny sposób stwarza okazje do archetypowej inicjacji i wtajemniczenia dla tych, którzy go doświadczyli, a dotyczy to niemal wszystkich.
C.G.Jung, Archetypy i symbole, Warszawa 1976, s.173.
Por.A.Moreno, Jung, bogowie i człowiek współczesny, Warszawa 1973, s.31.
Por.R.Otto, Świętość. Elementy racjonalne i nieracjonalne w pojęciu bóstwa, Wrocław 1993
C.P.Estes, Biegnąca z wilkami, Poznań 2001, s. 284.
C.G.Jung, op.cit., s.175.
Por.C.P.Estes, op.cit., s. 290.
—
Vausti Veir Netkobiety – eksperckie forum dla kobiet
Artykuł pochodzi z serwisu www.Artelis.pl
